ساعت هشت  صبح است. خيابانهاي اطراف تالار وحدت، پارك دانشجو، خيابان خارك و شهريار
و ... مملو از جمعيتي است كه به اشتياق شركت در مراسم تشييع پیکر بازيگر بزرگ سينما، تئاتر و تلويزيون ايران به تالار وحدت مي آيند و جمع واحدي مي شوند در غم از دست دادن هنرمندي بزرگ!
بله ! اين جمعيت بزرگ، غم بزرگي دارند. خسرو از ميانشان رفته و آنها را با خاطراتي از چندين مرد در چندين داستان دوست داشتني تنها گذاشته است. باور نمي كنم براي تشييع پیکر مردي آمده ام كه همين چند روز پيش و در همين تالار وحدت جلو چشمانم از او تجليل شد. آن روز هم خيلي ها اينجا منتظرت بودند، آقاي بازيگر !آن روز هم همه ی دوربينها و موبايل ها به انتظار آمدنت، اينجا، جلوي درهاي شيشه اي تالار وحدت ايستاده بودند و ... امروز هم... خيلي ها آمده اند. هنرمند و شاعر و مسؤول و مدير و ... مردم ! مردم كه گفته بودي اگر نباشند مي ميري !اينها كه هستند، پس چرا تو مرده اي آقاي شكيبايي؟! ...
لحظه به لحظه بر تعداد جمعيت افزوده مي شود. همه جاي محوطه ی داخلي تالار وحدت، بالاي درها و مجسمه ها و ... حتي تعداد بسيار زيادي خارج از محوطه و بولوار و حتي دو طرف خيابان شهريار ايستاده اند. پهلو به پهلو ! همه منتظرند! همه ناآرام ... اما خسرو آرام در آمبولانسی كه عكس بزرگ او را در مقابل دارد خوابيده است.
پرويز پرستويي مدام فرياد مي زند، پرخاش مي كند و سعي دارد تا جمعيت را براي ورود كنار بزند: «آقايون !خواهش مي كنم راه رو باز كنيد خسرو بيرونه!... اجازه بدين بياد تو!...» اما اين جمعيت بيشتر از آن است كه بتوانی كنارش بزنی آقای پرستویی!                                                پرويز پرستويي مدام فرياد مي زند، پرخاش مي كند و از مردم می خواهد که آرام باشند . میگوید " لطفا جایی باز کنید تا آمبولانس بیاید داخل ..." اما مگر با فرياد و غوغا مي شود اين همه آدم را كنار زد. اصلا چرا آمبولانس ؟ میخواهیم خودمان آقای بازیگر را با همه مهرباني اش روی دست بگیریم ... باز پرويز پرستويي... باز هم فرياد و ... آقا پرویز بس کن ! خسرو شکیبایی با همه خاطرات ما و مهربانی های خودش پشت سر منتظر است ... بگذار وارد شود و قلبهایمان را به لرزه وادارد ... سرانجام يك تخت مي آيد !پارچه سفيدي بر آن كشيده اند و خسرو، خسرو شكيبايي؛ گشتاسب و اسد و مراد و محمود و هامون ... ! روي تخت ، کسی خوابيده كه پيش از اين براي همه ی اين مردها و زنها هزار خاطره آفريده است.
خانواده ی خسرو شكيبايي و جمعي از هنرمندان و همكاران اين هنرمند بزرگ ايستاده اند و آرام و ناآرام گريه مي كنند.
مردم هر لحظه، بيشتر و بيشتر مي شوند و ديگر هيچكس نمي تواند وارد محوطه ی بزرگ تالار وحدت شود و صداي تلاوت آيات خداوند...
«بسم ا...
«حسين بختياري» كه از دوستان قديمي خسرو شكيبايي است، تصنيف مورد علاقه او را مي خواند و مردم و موسيقي با او همراهي مي كنند. " انگار تو هم داری با ما می خوانی عمو خسرو ... این همان تصنیفی است که همیشه در خلوت خودت می خواندی و ... " ! باز هم پرستويي كه مدير مراسم است مي آيد؛ «ما مراسم را طوري برنامه ريزي كرده بوديم كه مسعود كيميايي، ژاله علو و سيروس الوند بيايند و درباره خسرو شكيبايي صحبت كنند، اما به خاطر شلوغي جمعيت نمي توانيم اين كار را انجام بدهيم.»
راست مي گويد !چه كسي تصور می کرد این همه آدم در صبح گرم و تابستانی روز يكشنبه اینجا منتظر آقای بازیگر باشند؟
ايرج راد، مي گويد: « متأسفانه يكي از پديده هاي بازيگري ايران از ميان ما رفت و خاطره كارگرداني نمايش «روسري قرمز» توسط شكيبايي را در سال 48 تعريف مي كند.»
چشمها سرخ و تر شده و اين از گريه هاي طاقت فرساي خورشيد نيست !از گرماي وجودي است كه حالا مثل خاطره اي دلنشين در خاطر همه مان تكثير شده و جسمي... سرد!
«پويا»می آید .  پوريا شكيبايي كه نمي تواند صحبت كند. به سختي بالاي سر پدر مي ايستد: «از همه ی جمعيتي كه اينجا حضور دارند ممنونم! پدرم هم كه اينجاست خيلي خوشحال است. مي دانم كه همه چقدر مهربانيد و چقدر او را دوست دارید.»
انگار صداي سنگين و خسته خسرو شنيده مي شود !انگار تشكر مي كند و با همان صداي دلچسب و شيريني كلام مي گويد: «ممنونم...» و مثل هميشه بانگاه و لبهايش مي بيند و مي خندد و ... سكوت!
 احمدرضا درويش با خودش خلوت كرده. شايد خاطره «كيميا» و «سرزمين خورشيد» را مرور مي كند؛ بهمن فرمان آرا، فقط به گوشه اي خيره شده؛ عزت ا... انتظامي حالا اشكهايش را از پشت عینک آفتابی بزرگش پاك می كند؛ «ديدي هامون چگونه رفت آقاي وكيل؟!»                سعيد راد و ايرج راد به احترام ايستاده اند؛ رضا كيانيان چشمهايش را پشت عينك سياهش پنهان كرده وباز انگار مثل نامه اش از رفتن خسرو به خدا و خودش گلایه می کند ... امير شهاب رضويان و ابوالقاسم طالبي دست بر چانه ايستاده اند!
ژاله علو، حرفي نزده، اما سخت است كه نگاه كند به پيكر بي جان مراد بيگ و اشك نريزد «يادت هست به خاطر برداشتن يك تفنگ چطور شلاقش مي زدي خاله ليلا! ؟ يادت هست بي جان گرفتي و سلامتش كردي؟!... مي تواني باز هم برش گردانی خاله لیلا؟!»
ايرج قادري در كنار مهدي ميامي ايستاده؛ آنسوتر اما رقيب مراد بيگ است كه آخر بار از او تير خورد و رفت. محمود پاك نيت را مي گويم، همان حسام بيگ كه حالا كنار پيكر بي جان «مراد» با چشم سرخ ايستاده و باز گريه مي كند.
پوريا پورسرخ،هدیه تهرانی و مهتاب كرامتي، منوچهر محمدي، علي دهكردي، حبيب اسماعيلي، قطب الدين صادقي و ... همه هستند. فقط تو نيستي، خسروخان!

                             شفاف و شكننده!

«شهرت، محبوبيت و مسؤوليت» حوزه هايي هستند كه آدمها را بزرگ مي كنند و زير ذره بين قرار مي دهند. خيلي ها به واسطه زاويه ديدي كه نسبت به اين آدمها دارند، علاقه بسيار زيادي دارند كه آنها را زير ذره بين قرار بدهند و در زندگي، افكار و دنيايشان كنجكاوي و حتي فضولي كنند.
اما در گستره رسانه اين امر به گونه اي ديگر اتفاق مي افتد؛ تلويزيون و مطبوعات نقش اين ذره بين را ايفا مي كنند و به جاي عموم مردم، به كنجكاوي در مورد آدمهاي محبوب و مشهور مي پردازند.
يكي از پربيننده ترين برنامه هاي تلويزيوني كه طي چند سال اخير با چنين رويكردي توانست عده بسيار زيادي از مردم را پاي صفحه تلويزيون بنشاند، برنامه «صندلي داغ» بود كه چندي بعد جاي خود را به برنامه پرمخاطب تر «شب شيشه اي» در شبكه 5 تهران داد. «شب شيشه اي» تا سال گذشته به پربيننده ترين برنامه و جنجالي ترين آنها در تلويزيون مبدل شد و باز هم به گونه اي تغيير شكل يافته، جاي خود را به برنامه اي داد كه نيش تند چالش و انتقاد را حتي در عنوانش نيز به سمت ميهمان نشانه رفته است.
«مثلث شيشه اي» با اجراي «رضا رشيدپور» در شبهاي گذشته يكي از برنامه هاي پرطرفدار تلويزيون در شبكه 5 تهران بود كه البته گستره مخاطبان آن وسيع تر از استان تهران است و گويا قسمتهاي مختلف آن به صورت ضبط شده بر روي لوح فشرده به همه شهرهاي كشور هم مي روند. البته اين برنامه جذاب و پربيننده به دلايل نامعلومي از ابتداي هفته دچار «توقف» شد، اما اميدواريم به زودي از محاق، خارج شود.
«مثلث شيشه اي» كه اين بار با هدف انتقاد و چالش حتي عنواني چالش برانگيز هم دارد، تكنيكهاي مختلفي را براي ايجاد جذابيت و قرار گرفتن در برنامه هاي منتخب مردم مورد استفاده قرار مي دهد كه مهمترين و اولين آن انتخاب ميهمانهاي آن است. هر چقدر ميهمان برنامه شناخته شده تر و محبوب تر- يا شايد بالعكس- باشد، حساسيت برانگيزتر خواهد بود.
حضور چنين ميهماني مخاطب را كه بايد ميل و علاقه مواجهه با اين ميهمان را داشته باشد آماده يك برخورد با آدمهاي منتخب مي كند.
در اين صورت مخاطب چه براي آشنايي بيشتر و چه به خاطر سؤالهاي خود و ايجاد چالش، نيازمند يك ابزار ارتباط دهنده- ذره بين- است. اين نقش را مجري برنامه ايفا مي كند.
در واقع، مهمترين عامل جذابيت بعد از ميهمان برنامه، ابزار ارتباط دهنده است. «رشيدپور» به عنوان يك ابزار به شكل مطلوب ايفاي نقش مي كند و ضمن اينكه ابزارهاي- سؤالها و اطلاعات- لازم را براي تحريك نيازها و سؤالهاي مخاطبان به كار مي گيرد، در فاصله ميان دو طرف، به اصطلاح يكي به نعل و يكي به ميخ مي زند.
همان طور كه متوجه شده ايد، مضمون اين يادداشت هم حالت «مبارزه اي» برنامه را مورد تأكيد قرار داده است. خب،اين طبيعي است؛ زيرا هدف و رويكرد «مثلث شيشه اي» همين چالش و مبارزه است. تقابل و چالش ميان مجري و ميهمان با وجود همه ملاحظات، ظاهري مبارزه اي دارد و اين نكته كاملاً جذابيت بخش و درگير كننده، همانقدر كه در موفقيت برنامه مؤثر است، مي تواند جنبه هاي مخربي هم داشته باشد.
چند شب پيش دكتر چيستايثربي يكي از ميهمانان اين برنامه، در مقابل رشيدپور ضمن انتقاد از يكي از جنبه هاي احتمالاً مخرب برنامه، برروي برخي از ميهمانان، به نحوه مواجهه و برخورد مجري برنامه با برخي از دعوت شدگان خرده گرفت و عدم دقت در جزئيات سؤالها و نحوه طرح سؤال و برخورد با برخي ميهمانان را مورد تأكيد و توجه قرار داد.
واقعيت اين است كه قرار گرفتن در مقابل دور بيني كه هزاران نفر مقابل آن نشسته اند و به تمام رفتارها، سؤالها و پاسخها توجه دارند، كار ساده اي نيست و انتقادي كه مي توان به مثل شيشه اي وارد دانست، به همين وجه از كار و رعايت نكردن روانشناسانه رفتار در مورد ميهمانان بر مي گردد. هر چند رعايت و ملاحظه و مراعات قرار است در برنامه شفاف مثلث شيشه اي جايگاهي نداشته باشد.
رشيدپور به عنوان مجري برنامه مثلث شيشه اي يكي از اركان موفقيت است و مهمترين ويژگي حضور او، تسلط زياد و لبخند و خنده هميشگي اش در مقابل دوربين است. رشيدپور كه به نظر مي رسد مشاوران خوبي هم در زمينه انتخاب و طرح سؤالها دارد، در برنامه اش آنچنان مسلط و مشرف بر موضوع ديده مي شود كه تماشاگر به راحتي او را به عنوان نماينده خود قبول مي كند و انگار تفاوتي ندارد كه ميهمان برنامه عبدالعلي زاده (وزير سابق مسكن) باشد يا بهرام رادان (بازيگر) يا افشين قطبي (ورزشي)!
رشيدپور با خنده اي كه هميشه بر لب دارد، سؤالهايش را كه از پيش آماده شده اند مي پرسد و هر گاه احساس كرد تسلطش بر موضوع را از دست داده، به صورت بداهه به جبران پرداخته يا با تقطيع هاي آرام و غير مشهود، بحث را عوض مي كند و چندي بعد از آن دوربين از قاعده مثلث (كه دو طرف بحث رئوس آن هستند) به سمت رأس تند مثلث حركت مي كند.
برنامه موفق «مثلث شيشه اي» علايق و احساسات تماشاگر را هم به خوبي تحت اداره و كنترل خود مي گيرد و از اين بابت نيز به موفقيت ديگري در زمينه درگير سازي بيننده با برنامه دست مي يابد.
همين چند شب پيش و در ويژه برنامه روز مادر، كه «بهاره رهنما» ميهمان مثل شيشه اي بود، برنامه به وضوح توانست در تكرار تحريك احساسات مخاطبانش موفق شود، و مرتب بر آمار بينندگان كه با يك مسابقه پيامك سنجيده مي شوند، بيفزايد.
موسيقي، كليپي از ميم مثل مادر ملاقلي پور و دعوت از ميهماني كه به راحتي از نظر احساسي تحريك مي شود و مقابل قرار دادن او، مادر و دخترش لحظات احساسي تحريك آميز را براي مثلث شيشه اي به همراه آورد كه مسلماً در جذب و جلب مخاطب هم كم تأثير نبود.
مثلث شيشه اي يكي از محبوبترين و پربيننده ترين برنامه هاي تلويزيون است كه حتي به لحاظ آمار مخاطبان، با پربيننده ترين مجموعه هاي تلويزيون نيز رقابت مي كند.
اميدواريم نقدهاي اين برنامه و نيش و كنايه هاي گاه گاه آن باعث رنجيده شدن خاطر عاطر عده اي از دوستان نشود.
به هر حال، اگر مدعي هستيم كه رسانه ها تأثير گذارند و بايد تأثيرگذار باشند، نقد كنند و به چالش بكشند بايد مقداري هم سعه صدر از خودمان نشان دهيم.