فوت و فن بازيگري را از بزرگان دزديده ام!

 
«اكبر عبدي» را ديگر همه مردم مي شناسند و كمتر كسي را مي توان يافت كه به اين بازيگر حرفه اي سينما، تئاتر و تلويزيون علاقه نداشته باشد. عبدي كه از سال 1364 به طور جدي در آثار به يادماندني و مهمي بازي كرده و بعد از چند سال فاصله گيري موقت از عرصه بازيگري، سال گذشته و از وقتي كه به ايران بازگشته پركار و پرانرژي نشان داده است. يكي از حوزه هايي كه اين بازيگر كهنه كار علاقه شديدي به آن نشان داده تئاتر است؛ «از خاك تا افلاك»، «اكبر آقا اكتور تياتر» و «پنجره فولاد» سه نمايشي هستند كه عبدي طي يكسال گذشته به عنوان بازيگر يا كارگردان در آنها حضور داشته است. به همين منظور و به بهانه اجراي نمايش كمدي - مذهبي «پنجره فولاد» مصاحبه كوتاهي با وي انجام داديم:
* قبلاً در مصاحبه ديگري در مورد زمان علاقه مندي تان به بازيگري مطلبي خوانده بودم كه به نظرم خيلي جالب آمد. چگونه به بازيگري علاقه پيدا كرديد؟
** خيلي كوچك بودم كه اين علاقه در من ايجاد شد. از يك ميهماني به خانه برگشتيم و من در جمع خانوادگي اداي همه ميهمانان را درآوردم و اطرافيانم شروع كردند به خنديدن.
خوب اين تشويق باعث شد كه علاقه من به بازيگري شكل بگيرد و رفته رفته اين علاقه بيشتر شد تا اينكه به مدرسه رفتم. مادرم هم در اين زمينه خيلي تأثيرگذار بود.
* بازيگري را با تئاتر شروع كرده ايد، اينطور نيست؟
** بله! البته همزمان با تئاتر در چند كار كودك هم بازي داشتم. مثلاً «سنجاب ها» يا كاري كا «زويا زاكاريان» همسر مرحوم رضا ژيان نوشته بودند. آخرين تئاترهاي آن دوران هم يك كار نوشته سوسن تسليمي و مجيد ميرفخرايي بود كه سياوش تهمورث آن را كارگرداني كرده بود. بعد از اين كارها چون حرفه ام تراشكاري و قالب سازي بود دو سال در خيابان خاوران مشغول به كار شدم كه مرحوم ژيان به سراغم آمد و گفت: «ديگران بايد اينكار را انجام بدهند و تو بايد بازيگري كني!» بعد از آن به اتفاق وي و خانم زاكاريان به تئاتر شهر رفتيم و بلافاصله سريال «مثل آباد» را شروع كرديم.
* در اين دوره همزمان با تئاتر، در تلويزيون و سينما هم فعاليت داشتيد و ظاهراً تازه با علي حاتمي هم آشنا شده بوديد...
** بله، تئاتر، تلويزيون و سينما و البته در حين انجام اين كارها در برنامه «صبح جمعه با شما» نيز در راديو كار مي كردم.
* به كدام عرصه بيشتر علاقه داريد؟
** هر كاري كه در زمينه بازيگري پيش بيايد انجام مي دهم و البته بيشتر يادگيري از ديگران و تجربه اندوزي است؛ چون خود مقوله بازيگري برايم مهم بود.
* شما از بازيگران موفق كمدي ايران هستيد. در زمينه كارهاي كمدي، بازيگراني بودند كه آمدند و خوب هم شروع كردند، اما بعداً كنار گذاشته شدند. رمز ماندگاري و ثبات كار شما در طنز و كمدي چيست؟
** گمان مي كنم مهمترين رمز، برخورد درست تماشاگر بوده باشد. وقتي كه تماشاگر يك نقش را بپذيرد، خوشش بيايد و ما هم خوب كارمان را انجام بدهيم، مسلماً در كارمان پيشرفت مي كنيم. يكي از دلايل ديگر آن، متنوع بودن كارآكترها و تيپهايي بوده كه به من پيشنهاد شده و آنها را بازي كرده ام. البته اين مسأله را مديون دوستان عزيزي هستم كه در گريم به من كمك كردند و همچنين نويسنده ها و كارگردانهايي كه شهامت به خرج دادند و از من تيپهاي مختلفي ساختند. نمي خواهم خودم بگويم، چنانكه خيلي از همكاران هم بر اين ادعا صحه مي گذارند كه من جزو بازيگراني هستم كه تيپهاي مختلفي را در زمينه بازيگري كار كرده ام. در اين 22 سال كار (يعني از سال 1364) سعي داشته ام كه هيچ كدام از نقش هايم شبيه ديگري نباشد و اگر هم خودم كاملاً نتوانسته ام، با گريم مديون گريمورهاي كارم بوده ام.
* شما تقريباً در بيشتر كارهاي مطرح كارگردانان سينماي ايران بازي داشته ايد. آيا نقشي بوده كه مايل باشيد آن را بازي كنيد، اما فرصت آن پيش نيامده باشد؟
** براي هر بازيگر با هر فرهنگ و در هر جاي جهان چند تيپ وجود دارد كه آرزو مي كند آنها را يك بار هم كه شده بازي كند. ديوانه، معتاد، نقش زن براي بازيگر مرد و برعكس.
من هم دوست دارم نقش متفاوت و جديدي را بازي كنم كه در مورد آن با فريدون جيراني صحبتهايي را كرده ام و ترجيح مي دهم هرگاه ميسر شد آن را ببينيد.
* به نظر خود شما بهترين و ماندگارترين نقشهايتان كدام است؟
** به نظر من چند كار هست كه بعد از مرگم، خانواده من مي توانند به آنها افتخار كنند. «اي ايران»، «مادر»، «هنرپيشه»، «آدم برفي» و... اينها كارهايي هستند كه من هميشه به خاطر شانس حضور در آنها خدا را شكر مي كنم.
* آيا اكبر عبدي دهه 60 با اكبر عبدي امروز به لحاظ برخورد و شخصيت و رفتار فرق كرده است؟
** خب طبيعي است كه اين طور باشد. من آن زمان به دليل شرايط مادي و به خاطر اينكه وجوه مختلف دروني ام را (حداقل براي خودم) پيدا كنم، مجبور بودم كه انتخاب شوم، ولي الان مجبور نيستم و سعي مي كنم كه نقشم را انتخاب بكنم. رفتارم هم در زمينه برخورد با پيشكسوتها و يا جوانترها هميشه توأم با احترام بوده است. من از كوچكترين ها تا پيشكسوتها را هميشه با ادب و احترام مورد خطاب قرار مي دهم.
* در زمينه حرفه اي با فراز و نشيبهاي زيادي مواجه نبوده ايد و كارتان را همواره در يك تناسب مطلوب ارايه كرده ايد...
** من بعضي اوقات سعي كرده ام كه بازي برجسته اي در فيلم داشته باشم و خيلي روي نقشم كار كرده ام، اما بعضي اوقات هم مثل موم در اختيار كار بوده ام.
شكر خدا من از 28 سال پيش تا به امروز همه جور نقشي را بازي كرده ام و هميشه سعي كرده ام بيشتر توجهم متوجه كار بازيگري ام باشد تا چيز ديگر.
* طي يك سال اخير چه فعاليتهاي تئاتري و سينمايي داشته ايد؟
** اواخر سال قبل چهار فيلم سينمايي كار كردم. دو تا از اين فيلمها پرخرج ترين و پرهنرپيشه ترين كمدي هاي تاريخ سينماي ايران هستند. منظورم فيلم احمدرضا معتمدي و اخراجي هاست كه يكي از آنها ثابت كرد چقدر با مخاطبش ارتباط برقرار كرده و يك ركورد جديد را در زمينه فروش گيشه ثبت كرد. از وقتي كه به ايران بازگشتم، دارم به طور جدي كار مي كنم. حاصل آن هم پنج فيلم سينمايي، دو سريال و سه تئاتر خوب بوده است. سال قبل در «از خاك تا افلاك» و «پنجره فولاد» بازي داشتم و ضمن بازيگري در «اكبر آقا اكتور تياتر» آن را كارگرداني هم كردم. در حال حاضر كه «پنجره فولاد» در حال اجراست و به زودي «اكبر آقا...» را هم دوباره به روي صحنه خواهيم برد.
* شما چطور بازيگري را آموخته ايد؟
** تجربه، تمرين و يادگيري از هنرمندان بزرگ و با تجربه اين عرصه. در واقع من فوت و فن كارم را بدون اينكه بفهمند، از آنها مي دزديدم، ضمن اينكه معتقدم بازيگري در كارهاي مختلف، رفته رفته كارم را قوام بخشيده است. من ضمن استفاده از تجربيات ديگران و كساني كه استادان بزرگ بازيگري هستند، سعي كرده ام كه با توجه به دريافت خودم اين تجربيات را قوام بخشم.
* حضور شما در نمايش «پنجره فولاد» چقدر در جلب مخاطب مؤثر بوده است؟
** خب، تماشاگران هميشه به من لطف دارند و واقعاً هم علاقه و حضور آنهاست كه انگيزه هاي من را تقويت مي كند. گمان مي كنم كه مردم پس از بيست و چند سال بازيگري به من علاقه مندند و به اين مسأله افتخار مي كنم.